Wateroverlast in de tuin: hoe kolk, put en riool samenwerken

Tuin en buitenleven

Gepubliceerd door Bas-Kappers

Inhoudsopgave

Een mooie tuin vraagt om onderhoud aan planten, gras en bestrating. Wat vaak vergeten wordt, is het onderhoud aan wat je niet ziet: de afvoer. Na een flinke regenbui staat het terras blank, het water loopt richting de achterdeur of de putjes in de tuin borrelen. Dan blijkt hoe belangrijk een goed werkend afvoersysteem is. In dit artikel lees je welke onderdelen er in een tuin zitten, waarom ze verstoppen en hoe je dat voorkomt.

De onderdelen van een tuinafvoer

In een gemiddelde tuin zitten meerdere afvoerpunten:

Kolken of trottoirkolken. Putten met een rooster in de bestrating die regenwater van het terras of de oprit opvangen. Ze hebben een zandvang: een bak onderin waar zand en blad bezinken.
Lijngoten. Lange smalle goten in de bestrating, vaak voor een garagedeur of langs een terras.
Regenpijpaansluitingen. Het punt waar de regenpijp van het dak in de grond verdwijnt.
De ontstoppingsput. Een put met een klein deksel, vaak vlak bij de erfgrens, waarmee de rioolleiding naar de straat bereikbaar is.

Afhankelijk van de woning lopen deze allemaal naar het gemeenteriool, of loopt het regenwater naar een apart hemelwaterriool of infiltratiesysteem.

Waarom tuinafvoeren verstoppen

De grootste veroorzakers in de tuin zijn natuurlijke materialen:

Blad en naalden. In de herfst spoelt blad in kolken en lijngoten. Natte bladeren vormen een dichte mat die de doorgang blokkeert.
Zand en slib. Van bestrating, uit voegen en uit borders spoelt zand mee. Als de zandvang vol is, gaat dat zand de leiding in.
Mos en algen. Op schaduwrijke plekken groeit mos in goten en op roosters.
Wortels. Wortels van bomen, heesters en hagen zoeken water. Ze dringen via naden de leiding in en groeien daar uit tot een dichte kluwen.
Tuinafval. Grasmaaisel, potgrond of resten van snoeiwerk die bij het schoonspuiten van het terras de put in worden gespoeld.

Signalen dat je tuinafvoer niet goed werkt

Na een bui blijft er langer dan een half uur water staan op het terras.
Water stroomt richting de gevel of de achterdeur.
Een kolk of put borrelt of stinkt.
In de ontstoppingsput staat water, ook als het droog weer is.
Afvoeren in huis lopen trager weg na een regenbui.

Dat laatste is een belangrijk signaal. Als regen- en afvalwater samen via één leiding afvoeren, kan een verstopping in de tuin ook de afvoer in huis blokkeren.

Zelf onderhoud doen

Veel tuinafvoerproblemen voorkom je met eenvoudig onderhoud:

Haal in het najaar elke twee weken het blad van roosters en uit lijngoten.
Leeg de zandvang van kolken minstens twee keer per jaar. Til het rooster eruit en schep het slib eruit met een schepje of tuinhandschoen.
Spuit het terras niet richting de putten schoon, maar veeg eerst het grove vuil weg.
Plaats bladvangers op regenpijpen bij hoge bomen.
Plant geen bomen met agressieve wortels, zoals wilg of populier, dicht bij de rioolleiding.

Wanneer de verstopping dieper zit

Als de zandvang leeg is maar het water toch niet wegloopt, zit de verstopping in de leiding zelf. Dan helpt een tuinslang niet meer. Een rioolspecialist kan de leiding met een camera inspecteren en met hogedruk reinigen. Bij wortelingroei wordt een speciale wortelfrees gebruikt die de wortels in de leiding wegsnijdt.

Vooral in groene gemeenten met veel tuinen en bomen, zoals Nijkerk en de omliggende kernen, is wortelingroei een veelvoorkomende oorzaak. Een specialist voor riool ontstoppen in Nijkerk kent die situaties en kan meteen adviseren of reparatie van de leiding nodig is.

Je tuin klimaatbestendig maken

Wateroverlast in de tuin is niet altijd het gevolg van een verstopping. Soms kan de afvoer de hoeveelheid water simpelweg niet aan. Dat komt steeds vaker voor door hevigere buien en meer verharding in tuinen. Een paar maatregelen helpen:

Vervang een deel van de tegels door gras, beplanting of halfverharding zoals grind.
Leg bestrating onder een licht afschot, weg van de woning.
Vang regenwater van het dak op in een regenton of laat het via een infiltratiekrat in de bodem zakken.
Maak een lager gelegen plantvak waar water tijdelijk kan blijven staan.

Zo verminder je de druk op de afvoer en het riool. Bovendien profiteren je planten van het extra water in droge periodes.

Tuinaanleg en de rioolleiding

Ga je de tuin opnieuw aanleggen, vraag dan eerst op waar de rioolleiding loopt. Een bouwtekening of een camera-inspectie met lokalisatie geeft uitsluitsel. Plaats geen schuur, vijver of zware bestrating direct boven de leiding. Leg bij het herbestraten van de oprit of het terras ook een nieuwe kolk met een ruime zandvang, zodat onderhoud eenvoudiger wordt.

Een vaste onderhoudsronde in het najaar

Maak er een gewoonte van om na de bladval één middag aan de tuinafvoer te besteden. Veeg alle roosters schoon, leeg de zandvangen, spoel de lijngoten door en kijk in de ontstoppingsput. Zie je daar water of slib staan, dan weet je dat het tijd is voor een reiniging, ruim voordat de winterbuien beginnen.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik de zandvang van een kolk legen? Minimaal twee keer per jaar, in het voorjaar en na de bladval in het najaar. Staan er veel bomen in de buurt of ligt de tuin aan een zandpad, dan vaker.

Waar loopt het regenwater van mijn tuin naartoe? Dat verschilt per woning. In oudere wijken gaat het vaak naar het gemengde riool, in nieuwere wijken naar een apart hemelwaterriool of naar een sloot. Een revisietekening of een camera-inspectie geeft uitsluitsel.

Kan een hovenier een verstopte tuinleiding oplossen? Een hovenier kan kolken en goten schoonmaken en de tuin anders inrichten, maar voor een verstopping in de leiding zelf heb je een rioolspecialist met hogedruk- en camera-apparatuur nodig. Een samenwerking tussen beide levert vaak het beste resultaat op.

Conclusie

Een tuin die na elke bui blank staat, is meestal geen pech maar een kwestie van onderhoud. Houd kolken, goten en zandvangen schoon en wees kritisch op beplanting dicht bij de leidingen. Loopt het water na een schoonmaakbeurt nog steeds niet weg, laat de leiding dan inspecteren. Een rioolspecialist zoals MWT Loodgieters zorgt dat de afvoer weer vrij is, zodat jij weer zorgeloos kunt genieten van je tuin.